سنجش آغازین درس اول مطالعات نهم
محتوای مخصوص دبیران محترم درس مطالعات
بر اساس محتوای فصل اول کتاب مطالعات اجتماعی با عنوان «سیاره ما، زمین»، مفاهیم کلیدی که معلم قصد تدریس آنها را دارد عبارتند از:
۱. **جایگاه زمین در فضا** (منظومه شمسی، سیارات درونی و بیرونی، کهکشان راه شیری).
۲. **موقعیت مکانی** (مختصات جغرافیایی، مدارها، نصفالنهارها، طول و عرض جغرافیایی).
۳. **سیستمهای ناوبری** (GPS و تعیین موقعیت).
برای **ارزشیابی آغازین** (سنجش آغازین)، هدف این است که بدانیم دانشآموزان از سالهای قبل یا اطلاعات عمومی خود، چه پیشزمینهای درباره این موضوعات دارند تا تدریس را از نقطه مناسبی شروع کنیم.
در ادامه یک نمونه از ارزشیابی آغازین (که میتواند به صورت شفاهی یا کتبی کوتاه اجرا شود) طراحی شده است:
- عنوان: طرح ارزشیابی آغازین: درس «زمین، مهد زیبای انسانها»
- هدف: سنجش آگاهی دانشآموزان از نجوم مقدماتی، جهتیابی و مفهوم مکان.
- زمان پیشنهادی : 10 دقیقه
الف) بخش نجوم و جایگاه زمین (مرتبط با صفحات ۱ تا ۴ کتاب)
این سوالات برای ورود به بحث منظومه شمسی و کهکشانهاست.
۱. تصور شما از جهان: اگر بخواهید آدرس زمین را در فضا به یک موجود فضایی بدهید، چه میگویید؟ (آیا نام منظومه شمسی یا کهکشان راه شیری را میدانند؟)
۲. همسایگان زمین: آیا میتوانید نام چند سیاره دیگر را که مثل زمین به دور خورشید میچرخند، بگویید؟ به نظر شما کدام سیارهها به زمین شبیهترند؟
۳. حرکت زمین: آیا زمین در جای خود ثابت ایستاده است؟ اگر حرکت میکند، چه نوع حرکتهایی دارد؟ (سنجش دانش درباره حرکت وضعی و انتقالی).
ب) بخش موقعیت مکانی و مختصات (مرتبط با صفحات ۵ و ۶ کتاب)
این سوالات پیشنیاز درک مدارها، نصفالنهارها و مختصات جغرافیایی است.
۴. جهتیابی: اگر در حیاط مدرسه بایستید، چگونه میتوانید بگویید «شمال» کدام طرف است؟ (سنجش درک جهتهای اصلی).
۵. مفهوم خطوط فرضی: آیا تا به حال واژهی «استوا» به گوشتان خورده است؟ فکر میکنید استوا کجای زمین قرار دارد؟ (سنجش پیشزمینه درباره مدارها).
۶. پیدا کردن آدرس: برای پیدا کردن خانه یک دوست در شهر، داشتن نام خیابان و کوچه کافی است؛ اما اگر بخواهیم جای یک کشتی را در وسط اقیانوس مشخص کنیم (که خیابانی وجود ندارد)، چه باید بکنیم؟ (ایجاد چالش ذهنی برای معرفی طول و عرض جغرافیایی).
ج) بخش فناوری و کاربرد (مرتبط با صفحات ۷ و ۸ کتاب)
این سوالات برای ورود به بحث GPS و ناوبری است.
۷. تجربه روزمره: وقتی با تاکسیهای اینترنتی سفر میکنید یا برای کسی «لوکیشن» (Location) میفرستید، گوشی شما چطور میفهمد دقیقاً کجا هستید؟ (سنجش آگاهی از ماهوارهها و GPS).
نکته برای معلم:
اگر دانشآموزان به سوالات بخش (الف) مسلط بودند، میتوانید سریعتر از مباحث معرفی سیارات عبور کنید و روی تفاوت سیارات درونی و بیرونی تمرکز کنید.
* پاسخهای سوال (۶) بسیار کلیدی است؛ اگر دانشآموزان نتوانستند پاسخی بدهند، این بهترین نقطه شروع برای تدریس درس «مختصات جغرافیایی» و توضیح این است که چرا انسانها خطوط فرضی (مدار و نصفالنهار) را ابداع کردند.
هیچ دیدگاهی نوشته نشده است.